28 februari 2026
Lampionnen vilten
Enschede
21 maart 2026
Rozen maken
Oudleusen
10 oktober 2026
Werken uit ruwe vacht
Weiteveen
Regiocoördinatoren: Nicoalie Brooshooft en Hilda Schipper
E-mail: overijssel@viltkontaktgroep.nl
Van zitlap vorig jaar naar een vachtje voor jezelf.
Wederom heeft de Oerschool Zwolle, Stichting IVN natuureducatie ons als Viltgroep regio Overijssel gevraagd een wolworkshop te verzorgen. Ria Schuitemaker en Gerda Nijholt hebben dit vorig jaar samen gedaan en wederom enthousiast deze ochtend vormgegeven. Ditmaal hebben we met 11 jongeren in de leeftijd van 10-14 jaar een Noord-Hollandse schapenvacht in 13 stukken verdeeld en de kinderen geholpen in het beoefenen van het ‘proces vilten van je eigen vacht’.
Ria heeft de introductie verzorgd waarbij het verhaal van afgelopen jaar succes vol opnieuw werd ontvangen. Wol wat de schapen verloren in schoeisel die tijdens het lopen (wrijving en zweet) tot viltlapjes werden. Een eeuwenoud ambacht waar de aanwezige jongeren vandaag zelf mee hebben kennisgemaakt.
In groepjes van 6 en 5 werd er schone wol gekaard en deze kaardvliezen werd op de geschoren kant van vachtdelen gelegd. Voorzichtig ‘pompende / reanimerende bewegingen’ maakte dat de kaardevlies en het wol verzadigd raakten van het warme water met zeep. Hierop reageerden al veel kinderen met ‘dit voelt lekker warm!’. Geduldig van ‘aaien over het plastic‘ naar ‘goed wrijven’. Gevolgd door zogezegd het ‘vollen’ van de wolvachten wat nog meer krimp van de onderlaag tot gevolg had. Er is hard gewerkt, doorzettingsvermogen getoond vele hadden natte sokken (volgend jaar toch maar laarzen aanhouden!).
Verrast van het uiteindelijke resultaat ging eenieder met de vacht naar buiten om daar op de picknickbank de vachten aan elkaar te tonen. Vreugde is van de gezichten te lezen. De tijd vloog, net als vorig jaar om.
Intussen is docent Jaap met de andere groep een spintol gaan maken van gewonnen rivierklei uit de IJssel en met behulp van een stokje/tak werd de spintol geboren. Enkelen gingen in de pauze dapper verder met het maken van draden. Het knopen van de draden op een kaart bleek voor velen nog best een lastige klus.
Naast koffie/thee van gekookt water uit de ketel boven het vuur hebben we als beloning dit jaar gesmuld van verse ‘Jan in de zak’ . Deze proeft als een oliebol, zo lekker zoet!
Het was een mooie ochtend met elkaar in het winterse zonnetje en wederom geslaagd!. We zijn voor volgend jaar opnieuw gevraagd of we onze medewerking willen verlenen aan dit thema WOL in de winter van 2026. De overdracht van het wolbewerken aan een nieuwe groep jongeren. Datum volgt….
Ter voorbereiding was iedereen gevraagd een van te voren nat gevilte ondergrond te maken. Niet iedereen was blij met het idee “schilderij” en er werd dus ook gewerkt aan bijvoorbeeld een theemuts en een gevilt hart. Aan het einde van de dag was het weer verbazingwekkend hoe verschillend iedereen aan het werk is geweest, met diverse technieken en doelen, zoals uit bijgaande foto’s blijkt.
Een dag waar met elkaar samenwerken centraal staat. Ieder had drie verschillende kleuren merinowol bij zich. Elke kleur 75 gram en deze werd weer in drieën verdeeld tot 25 gram per kleur. De kleuren werden uitgewisseld en met je drie keer 25 gram werkte men aan een derde deel van een sjaal. Nadat het ietsjes aangevilt was, werd het doorgegeven aan de volgende viltster die het tweede gedeelte van de sjaal maakte en zij het weer doorgaf aan de derde viltster. Zo werd er met drie mensen één sjaal gemaakt die aan beide kanten te dragen is. Een ander groepje heeft ieder een eigen deel gemaakt van de verdeelde wol en daarna met elkaar uitgewisseld. Leuk om de verschillen te zien terwijl met dezelfde wol gewerkt is. Het was spannend zo’n samenwerking met mooie sjaals als resultaat.
De Oerschool van stichting IVN natuureducatie organiseert maandelijks activiteiten voor kinderen in de leeftijd van 10-14 jaar. Spelenderwijs ontdekken en beleven zij hoe de jagers en verzamelaars in de oertijd leefden en wat voor vaardigheden en middelen zij gebruikten uit hun eigen nabije omgeving. Dit keer was het thema wol. Met verzamelde klei uit een rivier en stokken werd een spintol gemaakt. Hiermee wordt geoefend om uit de ruwe vacht zelf een draad te spinnen op de eigen spintol. Na het spinnen werden met de draden tot een koord verwerkt met kaart weven.
Samen met vrijwilligers van de ViltkKontaktGroep hebben kinderen geleerd vachten te kaarden en hebben zij een ‘zitlap’ gevilt voor extra warmte tijdens de buiten activiteiten. Al gauw kwamen enkele kinderen tot de ontdekking dat het wel veel werk is en ook best intensief om tot een kaardevlies te komen. Met gloeiende wangen en wat ondersteuning ontstond een bergje gekaarde wol uit de ruwe vacht en werden deze gelegd in vierkantjes voor de zitlappen. Na het vele doorrollen en ‘vollen’ lukte het de jongeren om zelf een eigen lap te maken. Trots werden deze aan elkaar getoond.
Op de foto’s tonen kinderen zich bezig met de bovengenoemde activiteiten, er is hard gewerkt met de conclusie dat wollen kleding wel heel veel werk vraagt en daarom zo veel duurder is dan plastic kleding.
Meester Jaap (IVN) en Ria Schuitemaker (VKG), beiden docent van oorsprong, konden de aanwezige kinderen informatie geven over de tijd waarin Jagers en Verzamelaars met de middelen uit eigen omgeving zich konden redden. Door de stukken schapenwol in schoenen te leggen ontdekte men via het lopen en zweten dat deze kon vervilten en zo een lap werd. Ria vertelt levendig over de kaardebol, een harige plant die gebruikt werd als kam om de wolvezels te kammen om vervolgens makkelijk te kunnen bewerken tot wolvlies voor het spinnen of vilten van draden/ lappen.
Een regiodag met als thema ‘upwolfing’ en aan de slag met boeken van Irene Wolf, de grondlegger van deze techniek. Het was over en weer uitwisselen van ervaringen en gaandeweg werden er vele gesprekken gevoerd. Zo met elkaar ontdekten ze nog meer mogelijkheden met deze speciale techniek.
