<<september 2010>>
Zo
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
      1
 2
 3
 4
5
 6
 7
 8
 9
 10
 11
12
 13
 14
 15
 16
 17
 18
19

 20
 21
 22
 23
 24
 25
26

 27
 28
 29
 30
    

Landelijke VKG dag 9-10-2010.

 

History

Vilt (textiel)

Vilt is een niet-geweven textielsoort die wordt vervaardigd door samenpersing van vezels. De vezels vormen de structuur van de stof.

Vilt was vermoedelijk de eerste vorm van textiel die de mens vervaardigde, al komt ook een prehistorische manier van ineenvlechting van plantenstrengen daarvoor in aanmerking. In elk geval ging de uitvinding van het vilt die van het weven en het breien ruimschoots voor. De oudste bewaarde viltresten dateren van ca. 6500 voor Christus en werden gevonden in Turkije.

Vilt wordt geproduceerd door wol met heet water te bevochtigen en tegelijk door wrijving te stimuleren, zodat de vezels negentig graden zullen draaien en in elkaar gaan haken. Het is een langdurig proces, omdat nooit meer dan vijf procent van de vezels tegelijk van plaats verandert. Iets daarvan is terug te zien als men een wollen kledingstuk heet wast: de wol krimpt doordat de vezels in elkaar zijn gaan haken.

Modern vilt bestaat gewoonlijk voor een groot deel uit andere vezels dan wol; dit omwille van de stevigheid. Evenwel moet de wol altijd tenminste dertig procent van het totaal beslaan.

Wol

Wol zijn de zachte en dunne haren die groeien in de vacht van sommige dieren. Door mensen wordt wol (meestal afkomstig van schapen), gebruikt voor kleding, dekens en dergelijke.

Wol onderscheidt zich van haar doordat het schubben heeft, waardoor er zaden en takjes in blijven hangen. Hierdoor wordt de huid van het schaap beschermd tegen beschadigingen. Een schaap kan dan ook zonder schade door doornige begroeiing lopen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een koe. Verder is wol gekroesd. Het heeft tot 20 bochten per 2,5 centimeter. Hierdoor wordt de lucht goed vastgehouden, waardoor wol een goede warmte-isolator is. Beide eigenschappen, de schubben en de kroes, maken dat wol ook makkelijk gesponnen kan worden. De vezels haken namelijk makkelijk in elkaar en blijven daarna aan elkaar vastzitten.

Onder scheerwol wordt verstaan de onbeschadigde wol, geschoren van een gezond en levend schaap. Scheerwol is in een winkel te herkennen aan het internationale wolmerk, dat in meer dan 100 landen wettelijke bescherming geniet. Wolsoorten van mindere kwaliteit zijn herwonnen wol uit het verwerken van gedragen kleding of van garen en weefselafval in de textielindustrie, ook wel scheurwol genoemd. Blootwol wordt verkregen door een chemische behandeling van de huiden van geslachte schapen.

De meeste wol wordt geproduceerd in Australië, China en Nieuw-Zeeland. Naar schatting zijn er 1 miljard schapen op de wereld.

Diersoorten die haarvezels en wol leveren zijn:

Schaap, gedomesticeerd vee dat gehouden wordt om vlees, melk en wol.

Alpaca, leeft in de Andes in Zuid-Amerika. Ook de kleinste lama, de Vicuña, levert wol.

Konijn, dat wil zeggen het angorakonijn. De angorawol is bijzonder zacht en heel licht. Om hem sterker te maken wordt angorawol vermengd met schapenwol of andere vezels.

Geit, Kasjmierwol (ook gespeld als cashmere) komt van de Kasjmiergeit, die voorkomt in Angola en Mongolië. Deze dieren leven in het wild in onherbergzame gebieden. De wol wordt gewonnen door met de hand 100 tot 200 gram uit de ondervacht van de buik te kammen en wordt ook wel pashmina genoemd. Mohair is afkomstig van de angorageit.

Kameel, licht of donkerbruin haar dat wel wordt gebruikt in jassen en blazers.

Paard, bruin, zwart en wit van staart en manen, dat wordt gebruikt voor stoelbekleding,'tussenlinnen' voor revers van kleding.

Yak (o.a.mongolie) voor tapijt en tussenlinnen

Wol in de taal

Veel geblaat en weinig wol, of "veel geschreeuw maar weinig wol", of "veel gescheer en weinig wol". Dit betekent allemaal dat er meer rumoer is dan inhoud. Onder de wol kruipen - gaan slapen

Door de wol geverfd - veel ervaring hebben, in ongunstige zin: doortrapt zijn.